Logo Universiteit Utrecht

Nationaal platform voor de talen

Landelijke initiatieven

In Nederland zijn al verschillende initiatieven opgezet ter promotie van de taalstudies en het taalonderwijs. Ook zijn er diverse initiatieven bedacht om het schoolcurriculum voor de talen te vernieuwen. Verder bestaan er allerhande relevante websites die aandacht besteden aan taal. Hieronder volgt een overzicht van websites die wat ons betreft de moeite waard zijn om te bekijken. Deze staan op alfabetische volgorde.

Bent u van mening dat uw initiatief of organisatie ook in dit lijstje met links thuishoort? Stuur dan een e-mail naar fgw.talenplatform@vu.nl, zodat wij uw verzoek kunnen bekijken.

Algemene initiatieven voor het schoolcurriculum

Curriculum.nu
Curriculum.nu is een gezamenlijk initiatief van diverse instanties voor zowel het basis- als voortgezet onderwijs, die zich samen buigen over de vraag waar leerlingen behoefte aan hebben in het schoolcurriculum, onder andere bij de taalvakken. Op deze website zijn de belangrijkste stappen en tussenproducten te vinden van Curriculum.nu in haar streven naar een vernieuwd curriculum.

Levende Talen
Levende Talen is de oudste beroepsvereniging van taaldocenten in Nederland, bedoeld voor de verschillende talen die worden onderwezen. Op de site van Levende Talen is onder andere nieuws en informatie te vinden over belangrijke ontwikkelingen, congressen en studiedagen op het gebied van het Nederlandse talenonderwijs.

Vakdidactiek Geesteswetenschappen
De website van Vakdidactiek Geesteswetenschappen is bedoeld voor betrokkenen en geïnteresseerden in de vakdidactiek binnen geesteswetenschappelijke vakken, waaronder ook de talen vallen. Het doel van Vakdidactiek GW is om meer goed opgeleide docenten voor de klas te kunnen zetten. De site biedt onder andere uitgebreide informatie over de initiatieven van Vakdidactiek Geesteswetenschappen.

Vakspecifieke initiatieven

Nederlands

Expertisecentrum Nederlands

Het Expertisecentrum Nederlands doet wetenschappelijk onderzoek om tot praktische oplossingen te komen die het Nederlandse taalonderwijs kunnen ondersteunen. Op de site van het expertisecentrum zijn onder andere recente projecten te vinden, evenals de resultaten van uitgevoerd onderzoek. Daarbij legt het Expertisecentrum Nederlands een link tussen de wetenschap en de onderwijspraktijk.

LitLab 

LitLab is een initiatief om literatuuronderzoek op de middelbare school te stimuleren. De website is naar eigen zeggen een digitaal laboratorium voor literatuuronderzoek, waar bovenbouwleerlingen door middel van digitale experimenten kunnen proeven van academisch onderzoek naar de Nederlandse literatuur van alle tijden. Daarmee is LitLab zeer interessant voor met name middelbare-schooldocenten Nederlands die hun leerlingen willen laten kennismaken met de wetenschappelijke manier om literatuur te bestuderen.

Neerlandistiek
Neerlandistiek is een “digitaal tijdschrift” op het gebied van neerlandistiek, dat ook regelmatig ingaat op het dalende aantal studenten voor de studie Nederlands. Op Neerlandistiek.nl zijn dagelijks updates en opiniestukken te vinden over het vakgebied van de neerlandistiek voor iedereen die daar belangstelling voor heeft.

PlusNederlands
De website PlusNederlands is bedoeld als een aanvullend programma op de reguliere lesuren voor het schoolvak Nederlands waarmee docenten en nieuwsgierige leerlingen verder kunnen gaan dan wat in het schoolvak wordt behandeld. Op de site is onder andere informatie te vinden over een taalkundeolympiade en over de Schrijfakademie die PlusNederlands in dit kader aanbiedt.

Profielwerkstuk Taalkunde
Deze site is bedoeld voor havo- en vwo-bovenbouwleerlingen die overwegen om hun (profiel)werkstuk over een taalkundig onderwerp te schrijven. Profielwerkstuk Taalkunde is opgericht omdat er in het huidige schoolvak Nederlands weinig aandacht is voor taalkunde. Op de site is wetenschappelijk verantwoorde informatie te vinden over thema’s als meertaligheid, dialect en taalverwerving. De thema’s bieden ook ruimte voor een interdisciplinair werkstuk, bijvoorbeeld met betrekking tot geschiedenis, biologie, een ander taalvak of zelfs wiskunde. Scholieren kunnen per thema een ‘toolkit’ downloaden met tips and tricks voor hun eigen onderzoek.

Duits

Buurtalenonderwijs
De Visiegroep Buurtalen richt zich specifiek op de talen Duits en Frans in het onderwijs, omdat de aandacht voor deze twee buurtalen afneemt in het onderwijs. De Visiegroep deelt op zijn website zijn manifest met belangrijke aandachtspunten. Ook is het mogelijk om dit manifest te ondertekenen.

Duitsland Instituut

Het Duitsland Instituut is het kenniscentrum voor de Duitse taal en cultuur. Op deze zeer uitgebreide website is onder andere informatie te vinden voor academici die geïnteresseerd zijn in Duits, maar ook voor studenten en promovendi die geïnteresseerd zijn in voorlichtingen en netwerkbijeenkomsten, en lesmateriaal voor docenten Duits in het voortgezet onderwijs. Verder is op de website veel actuele informatie te vinden over alles wat te maken heeft met de Duitse taal, cultuur, geschiedenis, economie en politiek.

Mach Mit!
De website Mach Mit! is een initiatief van de Actiegroep Duits, die als doel heeft om het belang van de Duitse taal in Nederland op de kaart te zetten. Op deze site vinden docenten Duits onder andere lesmateriaal voor de Duitse les, maar is ook alle belangrijke informatie te vinden over de Dag van de Duitse taal en de andere initiatieven die Mach Mit! Opzet om de Duitse taal meer populair te maken.

Nachbarsprache & buurcultuur

Het project Nachbarsprache & buurcultuur is geïnitieerd door de Radboud Universiteit en de Universiteit Duisburg-Essen en ondersteunt middelbare scholen bij uitwisselingstrajecten tussen Duitse en Nederlandse scholen. Op de website is veel informatie te vinden over dit initiatief, ook voor middelbare scholen.

Verband der Germanisten an niederländischen Universitäten
Dit Verband zet zich in voor de belangen van de Germanistiek aan de Nederlandse universiteiten. Op de beknopte website zijn onder andere de leden, activiteiten en relevante links te vinden.

Frans

Buurtalenonderwijs

De Visiegroep Buurtalen richt zich specifiek op de talen Duits en Frans in het onderwijs, omdat de aandacht voor deze twee buurtalen afneemt in het onderwijs. De Visiegroep deelt op zijn website zijn manifest met belangrijke aandachtspunten. Ook is het mogelijk om dit manifest te ondertekenen.

Franszelfsprekend 
De site Franszelfsprekend.nl is opgericht door de sectie Frans van Levende Talen en richt zich op iedereen met een interesse in het Frans, van docenten Frans tot geïnteresseerde leerlingen of andere mensen met een bijzondere belangstelling voor deze taal. Via de site is het bijvoorbeeld mogelijk om u aan te melden voor de maandelijkse digitale nieuwsbrief. Ook is op de website het aanbod van praktische nascholing (studiedagen en congressen) te vinden.

Kenniscentrum Frans

Vanuit de Radboud Universiteit in Nijmagen is het Kenniscentrum Frans opgericht. Dit Kenniscentrum is onder andere bedoeld om kennis en nieuws over de Franse taal en over de Franstalige wereld te verspreiden. Ook maakt het Kenniscentrum zich hard voor de versterking van het onderwijs in de Franse taal. Op de website is onder andere algemene informatie over dit initiatief te vinden, maar ook nieuws over de Franse taal en de Franstalige wereld en informatie over congressen die worden georganiseerd.

Project Frans
Project Frans heeft als doel om het onderwijs in de Franse taal te promoten, bijvoorbeeld door onderzoek te doen, workshops en studiemiddagen te verzorgen en lesmateriaal te delen. Ook is er de mogelijkheid om ideeën uit te wisselen en informatie op te doen via de publicaties en het verrichte onderzoek. Daarmee is deze site zeer geschikt voor iedereen met een interesse voor het vak Frans.

Romanisten.nl
Deze site is opgericht door de Stichting van Romanisten aan de Nederlandse Universiteiten en bevat veel relevante informatie voor academici die gespecialiseerd zijn in de Franse taal en cultuur. Deze website heeft een zeer uitgebreid archief met relevante nieuwsberichten en eerdere initiatieven, maar toont bijvoorbeeld ook relevante publicaties die in de loop der jaren (vanaf 2007) zijn uitgebracht.

Table ronde pour le français
Table ronde pour la français is een samenwerkingsverband om Frans in het onderwijs te promoten. Dit samenwerkingsverband heeft twee iniatieven in het leven geroepen: Le français voyage (een Franse taalassistent in de klas) en de Dag van de Franse Taal. Beide initiatieven zijn bedoeld om middelbare scholieren op een leuke en aantrekkelijke manier bezig te laten zijn met de Franse taal. Op de website staat een overzicht van de activiteiten, maar ook krijgt u gratis toegang tot alle projectmateriaal voor de Dag van de Franse Taal als u zich aanmeldt op de site.

Overige

De Taalstaat
Het radioprogramma ‘De Taalstaat’ wordt iedere zaterdag van 11.00 tot 13.00 uur uitgezonden op Radio 1 en gaat in op interessante taalkwesties. Via de website zijn recente uitzendingen van ‘De Taalstaat’ terug te luisteren.

Luistertaal
Luistertaal is een initiatief van Jan D. ten Thije, aangesloten bij het Departement Talen, Literatuur en Communicatie van de Universiteit Utrecht. Het is bedoeld als een methode om interculturele communicatie en (receptieve) meertaligheid mogelijk te maken. Het idee is dat sprekers in hun eigen taal blijven spreken en elkaar toch kunnen verstaan dankzij hun receptieve vaardigheden. Het initiatief werpt een nieuw licht op omgaan met meertaligheid in de samenleving.

Nuffic
Nuffic is een Nederlandse organisatie die zich bezighoudt met internationalisering in het onderwijs (van primair onderwijs tot universitaire studies). Hiervoor heeft Nuffic diverse agendapunten opgesteld. Op de website van Nuffic zijn onder andere veel relevante publicaties te vinden over internationalisering in het onderwijs.

Onze Taal
Onze Taal is een vereniging voor taalliefhebbers, dat ook sinds jaar en dag het gelijknamige tijdschrift uitbrengt. Onze Taal geeft onder andere via zijn website voorlichting over het Nederlands  en geeft ook via de Taaladviesdienst antwoorden op de vragen over de Nederlandse taal. Op de website is bovendien veel interessant taalnieuws te vinden, evenals relevante dossiers over taal.

Taalkunde Olympiade
De Taalkunde Olympiade wordt georganiseerd door de Universiteit Leiden voor middelbare scholieren om hen op een leuke manier hun taalkundige kennis en vaardigheden te laten ontdekken. Op deze website is alle essentiële informatie over de Taalkunde Olympiade terug te vinden.

Taalmuseum
Het Taalmuseum is een initiatief van onder andere de Gemeente Leiden en de Universiteit Leiden dat de kennis en het enthousiasme over taal wil bevorderen door tentoonstellingen en activiteiten te organiseren in de openbare ruimte. Het Taalmuseum richt zich juist op een jong publiek, dus ook op de site zijn veel initiatieven te vinden die bijvoorbeeld interessant zijn voor docenten of leerlingen.

Taalunie
De Taalunie is de grootste beleids- en kennisorganisatie voor het Nederlands. Dit orgaan ontwikkelt en stimuleert beleid voor het Nederlands in Nederland, Vlaanderen en Suriname. Op de website worden zeer regelmatig nieuwsupdates geplaatst, maar ook is er veel informatie te vinden over onder andere onderwijsondersteuning en beleid op het gebied van taalonderwijs.